Nagły przypadek – nagłe znieczulenie

Do sedacji mogą służyć benzodiazepiny. Mają one minimalny wpływ na hemodynamikę oraz zmniejszają zapotrzebowanie na inne leki, na przykład na anestetyki inhalacyjne (obniżają MAC – ang. minimal alveolar concentration). W medycynie weterynaryjnej, w odróżnieniu od medycyny człowieka, benzodiazepin nie należy stosować samodzielnie! Oprócz swoich bardzo dobrych efektów, do których zalicza się działanie: przeciwlękowe, uspokajające, nasenne, rozluźniające mięśnie i przeciwdrgawkowe, mają wadę, którą jest możliwość wywołania rekacji paradoksalnej, czyli pobudzenia, agresji. Nie wykazują także żadnego działania przeciwbólowego. Z tych dwóch opisanych względów benzodiazepiny powinno stosować się razem z innymi lekami, np. opioidami i/lub anestetykami dysocjacyjnymi i/lub iniekcyjnymi anestetykami nasennymi. 

W związku z brakiem działania przeciwbólowego benzodiazepinę możemy połączyć z opioidem, mówimy wtedy o ataranalgezji: beznzodiazepina działa uspokajająco, a opioid – przeciwbólowo i w pewnym stopniu także sedująco.

Do użytku weterynaryjnego dostępne są:

• diazepam,
• midazolam,
• zolazepam.

Diazepam

Rozpuszczony jest w glikolu propylenowym, dlatego jego podanie powinno odbywać się drogą dożylną i nie należy go łączyć z innymi lekami w jednej strzykawce. Dobrze wchłania się także po podaniu doodbytniczym.

Midazolam

Ma szeroki margines bezpieczeństwa, jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego można go podawać wieloma drogami, w połączeniu z innymi lekami. Ponadto wśród dróg podania możliwe jest podanie donosowe, ponieważ lek wchłania się przezśluzówkowo. W badaniu, w którym porównywano efekty sedacji kotów z zastosowaniem kombinacji midazolamu i ketaminy domięśniowo lub donosowo, uzyskano zadawalający efekt, gdy leki te zostały użyte w podaniu donosowym. W podaniu donosowym unika się też bólu związanego z wykonaniem iniekcji.

Zolazepam

Występuje tylko i wyłącznie w preparacie łączonym z tiletaminą. Duet ten charakteryzuje się bardzo szybkim początkiem działania, nawet po podaniu domięśniowym. Dlatego lek ten może być bardzo przydatny w sytuacji, gdy trafia do nas pacjent z wypadku, z którym to bez jakiegokolwiek uspokojenia czy znieczulenia nic nie można zrobić. Substancje te są stosunkowo bezpieczne względem układu krążenia. Ważne jest odpowiednie dobranie dawki preparatu, żeby uniknąć przedłużającego się okresu działania. Dawka, którą można podać na początku (w zależności od stanu pacjenta i innych czynników), może wynosić około 3-4 mg/kg m.c. obu substancji łącznie w podaniu domięśniowym.

Flumazenil

W przypadku konieczności odwrócenia działania benzodiazepin można zastosować antagonistę – flumazenil. Flumazenil może być podany dożylnie, domięśniowo, a także podjęzykowo. Benzodiazepiny działają dłużej niż flumazenil, więc konieczne może być kilkukrotne podanie flumazenilu.