Tyreoidektomia – nadczynność tarczycy – rozwiązanie chirurgiczne

Budowa i lokalizacja tarczycy

Płaty tarczycy to parzyste narządy o kremowo-cielistym kolorze, leżące w powięzi okołotarczowej w bliskim sąsiedztwie krtani, bocznie i nieco dobrzusznie pomiędzy V a VIII pierścieniem tchawiczym. Generalnie płaty tarczycy nie mają cieśni. Prawidłowe płaty tarczycy kota mają 1-2 cm długości i 4-8 mm szerokości. Nie powodują lokalnych deformacji.

Każdemu gruczołowi towarzyszą gruczoły przytarczyczne. Przytarczyce są owalne, o średnicy około 4 mm, wyróżnia się przytarczycę doczaszkową lub zewnętrzny płat przytarczyczny zlokalizowany w doczaszkowej części gruczołu, bywa luźno związany z torebką lub pozostaje niezwiązany, przylegając do powięzi okołotarczycowej, u kotów zmienności osobnicze w kwestii lokalizacji zewnętrznego gruczołu przytarczycowego bywają zaskakujące, jednak w większości przypadków jest możliwa jego makroskopowa identyfikacja.

Doogonowy gruczoł przytarczyczny jest zwykle zlokalizowany w miąższu tarczycy, w jej doogonowej części i nie jest widoczny makroskopowo.

Ektopowa tkanka tarczycy może występować w dowolnym miejscu na drodze migracji zawiązka tarczycy, komplikuje to znacząco proces diagnostyczny – zmiany dotyczące rozrostu ektopowej tkanki tarczowatej dotyczą około 4% pacjentów (wideo dostępne na vetkompleksowo.pl – USG tarczycy – na nagraniu widać prawidłową niezmienioną tkankę tarczycy o prawidłowej wielkości i echostrukturze oraz rozrost kolateralnego płata).

Główne naczynie zaopatrujące gruczoł tarczycowy to tętnica tarczowa przednia odchodząca od tętnicy wspólnej szyjnej. Za drenaż żylny odpowiadają doczaszkowe i doogonowe żyły tarczowe uchodzące do żyły szyjnej wewnętrznej. Nerw krtaniowy powrotny jako drobna nitkowa struktura przebiegająca w powięzi okołotarczowej, wraz z postępem choroby zmieniony gruczoł przemieszcza się doogonowo, przyśrodkowo i dobrzusznie – przez co dokładna palpacja, szczególnie w okolicach wpustu do klatki piersiowej, może pomóc wychwycić problem jednostronnego lub obustronnego przerostu.

Przygotowanie do zabiegu

Odpowiednie przygotowanie pola operacyjnego obejmuje usunięcie sierści oraz dezynfekcję skóry. Ułożenie pacjenta: pozycja leżąca na grzbiecie z delikatnie odchyloną ku tyłowi szyją – wskazane jest wsunięcie niewielkiego wałka z materiału w celu lepszej wizualizacji dobrzusznej powierzchni szyi – warto postarać się, aby pozycja ta zapewniała możliwie największą stabilność podczas czynności operacyjnych z kończynami piersiowymi odciągniętymi doogonowo.

Nacięcie należy wykonać na dobrzusznej powierzchni szyi w jej linii pośrodkowej od wyczuwalnej palpacyjnie krtani, kończąc je około 2 cm przed rękojeścią mostka – oczywiście niektóre zmiany znajdują się nieco bardziej doogonowo, dlatego w tych przypadkach konieczne jest przedłużenie linii cięcia.

Następnie preparuje się cienkie włókna mięśnia szerokiego szyi.

Po przecięciu jego tkanki należy w linii pośrodkowej odszukać rozcięgna mięśni mostkowo-gnykowych, po retrakcji bocznej wcześniej wspomnianych mięśni lekarz jest w stanie zwizualizować tchawicę oraz zmienioną tkankę gruczołową – najlepiej do tego celu zastosować samoutrzymujące rozwieracze Gelpi.

Zawsze śródoperacyjnie powinno się dokonać oceny obu płatów tarczycy, w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości – zmieniona kolorystyka, widoczne makroskopowo ogniska – powinniśmy rozważyć tyroidektomię obustronną.

Kolejnym krokiem jest ocena, która z tarczyc posiada łatwiej rozpoznawalną makroskopowo przytarczycę – decyzja ta może wpłynąć na zwiększenie szans na zachowanie i nieuszkodzenie jednej z jej tkanek przy usunięciu zmienionych płatów. Przytarczyca najczęściej jest widoczna na powierzchni torebki tarczycy.

Konieczność zachowania co najmniej jednego gruczołu przytarczycznego zapewnia protekcję przed znacznym spadkiem stężenia wapnia we krwi.