Zapalenie zatok okołoodbytowych

Zatoki okołoodbytowe u psa znajdują się po obydwu stronach odbytu. Anatomicznie są umiejscowione pomiędzy wewnętrznym i zewnętrznym mięśniem zwieraczem odbytu. Patrząc na psa od tyłu, ich lokalizacja, np. względem tarczy zegara, to godzina 4. i 8. Ściana zatok jest wyścielona od wewnętrznej strony nabłonkiem zawierającym gruczoły łojowe i apokrynowe. Produkują one papkowatą wydzielinę zawierającą feromony, dając dość charakterystyczny oraz niezbyt przyjemny dla właścicieli zwierzęcia zapach. Jednakowoż jest to unikalny i indywidualny zapach dla każdego osobnika.

Bezpośrednio wiąże się to z atawistyczną cechą znaczenia terenu przez mięsożerców. To podczas defekacji w naturalny sposób opróżniane były zatoki, dając innym znak – to mój teren – uważaj.

Przyczyny i objawy

Często wskutek ubogiej w błonnik diety, osłabienia perystaltyki jelit, osłabienia pracy mięśni tłoczni brzusznej (zwierzęta starsze i otyłe), zbyt małej dozy ruchu, a także pewnych skłonności osobniczych dochodzi do zapalenia zatok okołoodbytowych. Gromadzą się wówczas w ich świetle masy kałowo-ropne. Dochodzą do tego wtórne zakażenia bakteryjne, co doprowadza do niedrożności przewodów wyprowadzających.

Psy wykazują wówczas silny świąd tej okolicy, intensywnie ją wylizują i saneczkują. Bardzo często towarzyszy temu nawet świąd całego ciała. Niekiedy na skutek wylizywania dochodzi do infekcji gardła, nosa, oczu. Właściciele, widząc saneczkowanie oraz wylizywanie odbytu, błędnie podejrzewają w pierwszej kolejności zarobaczenie, toteż wówczas odrobaczają swojego pupilka.

Pomoc

Jedynym skutecznym sposobem pomocy jest opróżnienie zalegających mas przez lekarza weterynarii, wypłukanie zawartości zatok roztworem antyseptycznym i zaaplikowanie do ich światła maści antybiotykowej. W zaniedbanych, a co za tym idzie, zaawansowanych zmianach, konieczna jest interwencja chirurgiczna polegająca na ich usunięciu. Warto nadmienić, że szczególnie zaniedbane przypadki zapaleń zatok okłoodbytowych prowadzą do powstania przetok okołoobytowych, które bardzo wydłużają czas leczenia zwierzęcia.

Zapobieganie

Stare stwierdzenie „lepiej zapobiegać, niż leczyć” również i w tym przypadku ma bezsporne zastosowanie. Konieczne jest zatem stałe monitorowane zachowania się zwierzęcia, ale również działania profilaktyczne. Zastosowanie może mieć tu kwas hialuronowy. Należy on do glukozaminoglikanów. Jest naturalną substancją występującą w każdym organizmie.

Jego zwiększona podaż ma szerokie zastosowanie w:

• dermatologii,
• otolaryngologii,
• ginekologii,
• okulistyce,
• medycynie estetycznej.

Stosuje się go również w chirurgii miękkiej i ortopedii, ponieważ jest składnikiem mazi stawowej oraz wspomaga odżywianie chrząstek stawowych. W ostatnim czasie coraz większe znaczenie ma on w proktologii zwierząt i ludzi. Nawilża błonę śluzową odbytu, regeneruje ją, przywraca prawidłowe napięcie i elastyczność. Przyspiesza gojenie, dlatego stosuje się go w stanach zapalnych odbytu, w zapaleniu krypt, przetokach i szczelinach odbytu.

Poza wszystkim kwas ten zwiększa aktywność fagocytarną (komórki żerne pochłaniające i zabijające patogeny). W proktologii stosuje się go w postaci czopków. Z uwagi na fakt jego endogennej obecności w organizmie nie spotyka się reakcji alergicznych po jego podaniu.