Diagnostyka rentgenowska dysplazji stawów łokciowych u psów

Niepołączenie wyrostka łokciowego kości łokciowej

Rozpoznawanie UAP na podstawie zmian radiologicznych stawów łokciowych jest łatwe ze względu na obecność wyraźnej, czasem nieregularnej linii przejaśnienia oddzielającej wyrostek łokciowy kości łokciowej od pozostałej części tego wyrostka, która jest widoczna na radiogramach wykonanych u psów powyżej 20. tyg. życia (ryc. 3). W przypadku tej choroby największą wartość diagnostyczną mają radiogramy wykonane w projekcji przyśrodkowo-bocznej w zgięciu. Jest to spowodowane tym, że ww. projekcja niweluje zjawisko nakładania się cieni nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej i wyrostka łokciowego kości łokciowej. Ma to szczególne znaczenie w przypadku zwierząt młodych, u których nie nastąpiło zamknięcie chrząstki wzrostowej kłykcia przyśrodkowego kości ramiennej. Podczas wykonywania u tych zwierząt tylko zdjęcia rentgenowskiego w projekcji przyśrodkowo-bocznej w pozycji wyprostnej można pomylić widoczną linię przejaśnienia związaną z kłykciem przyśrodkowym kości ramiennej z linią przejaśnienia wyrostka łokciowego kości łokciowej, świadczącej o UAP (3, 23, 30).

Oddzielająca martwica kostno-chrzęstna kłykcia przyśrodkowego kości ramiennej

Rozpoznanie oddzielającej martwicy kostno-chrzęstnej kłykcia przyśrodkowego kości ramiennej na podstawie badania radiograficznego uzależnione jest od stopnia zaawansowania zmian. W celu rozpoznania OCD należy wykonać radiogramy w następujących projekcjach: przyśrodkowo-bocznej w pozycji wyprostnej, przyśrodkowo-bocznej w zgięciu oraz skośnej o kierunku od przednio-bocznego do tylno-przyśrodkowego (15°).

Objawami radiologicznymi wskazującymi na OCD są:

• przejaśnienie brzegu stawowego dalszej granicy kłykcia przyśrodkowego kości ramiennej z często występującą sklerotyczną obwódką,
• spłaszczenie doogonowej części bloczka kości ramiennej

Niedopasowanie powierzchni stawowej (inkongruencja)

Radiograficzne rozpoznanie inkongruencji w stawie łokciowym jest często trudne i niewiarygodne. Spowodowane jest to następującymi przyczynami: możliwością nałożenia się struktur tworzących staw łokciowy, wpływem niewłaściwego ukątowania wiązki promieni X na obraz stawu łokciowego oraz brakiem doświadczenia osoby oceniającej radiogramy (11, 32, 33). Jednak pomimo tych ograniczeń Wind (1986) na podstawie przeprowadzonych badań opisał cztery główne cechy radiologiczne, za pomocą których można rozpoznać inkongruencję w stawie łokciowym. Są to: „stopień” promieniowo-łokciowy, eliptyczny kształt wcięcia bloczkowego kości łokciowej, poszerzenie szpary stawowej stawu ramienno-łokciowego oraz doczaszkowe przemieszczenie kłykcia kości ramiennej. Cechy te scharakteryzował on na podstawie zdjęć rentgenowskich wykonanych w projekcji przyśrodkowo-bocznej w pozycji wyprostnej i w projekcji doczaszkowo-doogonowej. Dodatkowo należy zaznaczyć, że im większy „stopień” promieniowo-łokciowy, tym łatwiej zdiagnozować inkongruencję w projekcji przyśrodkowo-bocznej w pozycji wyprostnej (ryc. 4) (11, 19).

U młodych psów sklerotyzacja okolicy wcięcia bloczkowego kości łokciowej oraz obecność osteofitu na powierzchni wyrostka łokciowego kości łokciowej uważane są za jeden z najwcześniejszych objawów radiologicznych wtórnej choroby zwyrodnieniowej, której pierwotną przyczyną jest ED. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, w której objawy radiologiczne pierwotnej przyczyny dysplazji stawu łokciowego są niewidoczne, gdyż umożliwia to pośrednie rozpoznanie tej choroby (4, 14, 34).