Doskonalenie diagnostyki nowotworów za pomocą techniki immunohistologicznej – wprowadzenie

Immunohistologia (immunohistochemia, IHC) to technika wykorzystywana do badania zatopionych w parafinie i utrwalonych formaliną tkanek w celu wykrycia określonych epitopów (antygenów). Pierwszym etapem jest zawsze badanie histologiczne, po którym wykonuje się analizę immunohistologiczną służącą dalszemu rozróżnieniu (np. antygenów swoistych dla wiązania leków) lub identyfikacji określonych antygenów. Jako że badany antygen nie może ulegać zniszczeniu podczas utrwalania (w formalinie), IHC nie pozwala na wykrycie niektórych z nich.

W badaniu techniką immunohistologiczną antygen ulega uwidocznieniu na drodze reakcji (barwienia) z przeciwciałem po związaniu z antygenem. Swoistość reakcji ulega zwykle zwiększeniu poprzez zastosowanie drugiego przeciwciała skierowanego przeciw pierwszemu. Drugie przeciwciało jest połączone z enzymem, który w trzecim etapie ulega uwidocznieniu dzięki zastosowaniu barwnika. Często pierwotne przeciwciało pozyskuje się od myszy lub królików i stąd właśnie przeciwciało wtórne musi być skierowane przeciw immunoglobulinie tych gatunków zwierząt. Przeciwciało wtórne uzyskuje się więc od innego gatunku (przykładowo od kozy).

Dodatni wynik reakcji w określonych miejscach uważa się za potwierdzenie obecności antygenu, natomiast brak takiej reakcji świadczy o jego braku. Poniżej przedstawiono omówienie przeciwciał wykorzystywanych w Laboratorium Laboklin wraz z wyjaśnieniem ich funkcji. W przeciwieństwie do powszechnej opinii technika IHC nie jest odpowiednia do stosowania w diagnostyce chorób autoimmunizacyjnych. Najczęściej znajduje ona zastosowanie w diagnostyce nowotworów w przypadkach, kiedy badanie histologiczne okazuje się niewystarczające lub immunohistologia może dostarczyć bardziej szczegółowych informacji (np. w zakresie stopni złośliwości nowotworów).

Poza rozpoznaniem pochodzenia nowotworu technika immunohistologiczna odegra w przyszłości większą rolę w ocenie rokowania, wpływając tym samym na podejmowane decyzje terapeutyczne, jak ma to miejsce już od wielu lat w medycynie człowieka. Niekiedy badanie immunohistologiczne wykonuje się w celu wykrycia czynników zakaźnych, lecz w wielu przypadkach bezpośrednie potwierdzenie obecności takiego czynnika lub ciałek wtrętowych w badaniu histologicznym okazuje się patognomiczne. Ponadto inne techniki, takie jak biologia molekularna, zyskują na znaczeniu z uwagi na ich większą czułość i swoistość.