Choroby towarzyszące cukrzycy

Choroby endokrynologiczne

Cukrzyca może być chorobą współistniejącą z różnymi endokrynopatiami. Przykładami takich chorób są: akromegalia, zespół Cushinga, pierwotny hiperaldosteronizm, nadczynność tarczycy, glukagonoma i inne nowotwory neuroendokrynne (28).

Akromegalia to choroba charakteryzująca się nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu (GH) przez przysadkę mózgową. Badania przeprowadzone w Europie wykazały, że choroba ta występuje u 17,8% (Holandia i Szwajcaria), a nawet 24,8% (Wielka Brytania) kotów z cukrzycą (2, 28). Także u psów z nadmiarem GH występuje większa skłonność do rozwoju cukrzycy (2). Objawy kliniczne wynikają z katabolicznego działania GH i anabolicznego działania insulinopodobnego czynnika wzrostu (IGF-I). Efekty kataboliczne obejmują oporność na insulinę, hiperglikemię, a w konsekwencji cukrzycę. Anaboliczne działanie to proliferacja kości, chrząstek, tkanek miękkich oraz powiększenie narządów. W efekcie obserwuje się: fałdy skóry na głowie i szyi, wysunięcie żuchwy, duże odstępy między zębami, powiększenie obwodu brzucha i nadmierne owłosienie (2, 29).

W badaniach wykazano, że częstość występowania nadczynności tarczycy u kotów z cukrzycą może wynosić 5-6%. Nadmierne wydzielanie hormonów tarczycy może prowadzić do zmian w tolerancji glukozy i wzrostu oporności na insulinę (28).

Nadmiar glikokortykosteroidów, który pojawia się w przebiegu zespołu Cushinga, ma działanie diabetogenne i może powodować insulinooporność, która predysponuje do rozwoju cukrzycy zarówno u kotów, psów i ludzi. Szacuje się, że nawet 80-90% kotów z zespołem Cushinga ma także cukrzycę (28).

Bóle stawów i otyłość

Cukrzyca jest związana z wyższym prawdopodobieństwem bólów kostno-stawowych. Najczęściej odnotowuje się choroby zwyrodnieniowe stawów, osteoporozę lub zapalenie stawów. Często obserwowana u pacjentów z cukrzycą nadwaga może być istotnym czynnikiem powodującym znaczne obciążenie stawów (zwłaszcza kończyn). Dodatkowo zapalenia stawów mogą się pojawiać w wyniku gromadzenia się produktów końcowych glikacji (AGE) lub stresu oksydacyjnego (26).

Kolejnym schorzeniem mogącym towarzyszyć cukrzycy jest otyłość. Mizisin i wsp. przeprowadzili badanie, w którym koty z DM były średnio o 29% cięższe od zwierząt z grupy kontrolnej. Warto pamiętać, że otyłość zwiększa ryzyko zachorowania kotów na cukrzycę (21, 27).

Podsumowanie

Cukrzycy towarzyszy wiele chorób współistniejących, aby uchronić pacjentów przed znacznym pogorszeniem stanu zdrowia, należy wykonywać badania kontrolne. Szybkie zdiagnozowanie umożliwi wdrożenie leczenia, co może poprawić komfort zwierząt.