Choroby zoonotyczne – czy podniesienie świadomości pomoże nam uniknąć kolejnej pandemii?

COVID-19

Dzięki ogromnemu wysiłkowi naukowców i firm wspieranych przez agendy rządowe i ponadnarodowe (UE) udało się opracować w rekordowo krótkim czasie przy spełnieniu wszystkich koniecznych procedur rejestracyjnych sprawdzających jakość, skuteczność i bezpieczeństwo produktów, nowoczesne szczepionki do walki z chorobą. Pozostaje jednak nierozwiązany problem, który był już opisywany przy eradykacji wścieklizny.

Jak wyszczepić na tyle dużą grupę populacji świata, by zabezpieczyć ludzkość przed nawrotem choroby i kolejnymi falami pandemii wywołanymi najprawdopodobniej nowymi wariantami tego samego wirusa? I chociaż wybór szczepionek jest duży, to jednak barierą nie do przebicia, a zarazem najsłabszym ogniwem w łańcuchu działań w niektórych społeczeństwach wydaje się być element psychologiczno-edukacyjny.

Koronawirusy (CoV) zostały zidentyfikowane w latach sześćdziesiątych. Są chorobotwórcze dla ludzi i zwierząt. Cztery z siedmiu ludzkich koronawirusów wywołują objawy lekkiego przeziębienia.

Pozostałe trzy: MERS-CoV, SARS-CoV i SARS-CoV-2, pochodzą od zwierząt i poprzez mutacje przystosowały się do organizmu człowieka. SARS-CoV-2 należy do rodzaju Betakoronawirus. Po raz pierwszy dał o sobie znać w grudniu 2019 r., a do dziś zakaził 175 milionów ludzi na całym świecie, powodując 3,77 miliona zgonów. Najprawdopodobniej pochodzi on od nietoperzy.

W badaniach z 2017 r. naukowcy przebadali ponad 12 000 nietoperzy występujących na różnych kontynentach i u 9% stwierdzili występowanie co najmniej jednego z 91 różnych koronawirusów. Autorzy publikacji donoszą o ponad 3200 różnych koronawirusach występujących u ok. 1400 gatunków nietoperzy. Wspominano o udziale łuskowców w transformacji wirusa, ale ze względu na występujące po infekcji objawy kliniczne trudno było uznać ten gatunek za rezerwuar zarazka.

Może być on natomiast pomocny w przeniesieniu infekcji na człowieka, będąc atrakcyjnym towarem w handlu żywymi, dzikimi zwierzętami w Chinach. Hipoteza o pochodzeniu wirusa z laboratorium jest, zdaniem naukowców, mało prawdopodobna. Świadczy o tym budowa genomu wirusa, który ze względu na swoją budowę jest zbyt zbliżony do wirusów występujących w środowisku naturalnym.