Zastosowanie karmy Hepatic® (Royal Canin) u psów z upośledzoną czynnością wątroby w przebiegu babeszjozy

Celem artykułu były badania nad przydatnością stosowania karmy Hepatic^® (Royal Canin) u psów, u których w przebiegu babeszjozy doszło do upośledzenia funkcji wątroby. Badania prowadzono na dwóch grupach psów, badanej i kontrolnej (n = 10), u których w przebiegu babeszjozy doszło od upośledzenia czynności wątroby. Psy grupy badanej były żywione wyłącznie karmą Hepatic^® przez okres 3 tygodni, podczas gdy zwierzęta grupy kontrolnej otrzymywały dotychczas stosowaną karmę.

Babeszjoza psów jest transmisyjną chorobą przenoszoną przez kleszcze. Jej czynnikiem etiologicznym są wewnątrzerytrocytarne pierwotniaki należące do rodzaju Babesia, rodziny Babesidae, rzędu Piroplasmida, typu Apicomplexa (1). Na podstawie morfologii komórki wyróżnia się dwie grupy tych pasożytów patogennych dla psów − większe, o wielkości około 3-5 μm, określane mianem B. canis, oraz mniejsze o wymiarach 1-3 μm − B. gibsoni (2). Analiza genów 18S RNA, Bc28, 5,8S, hsp70 czy cytochromu B wykazała, że w rzeczywistości czynnikiem etiologicznym babeszjozy psów są liczne gatunki Babesia.

W obrębie małych piroplazm wykazano następujące gatunki: Babesia conradae, Babesia microti-like, określaną także jako Theileria annae czy „izolat hiszpański” oraz Theileria spp. (3-5). Z kolei w obrębie dużych piroplazm wyróżnia się 3 gatunki, początkowe uznawane za podgatunki B. canis – B. rossi, B. canis i B. vogeli oraz stosunkowo niedawno wykryte u psów w USA nienazwane jeszcze duże Babesia (6-9). Wszystkie one charakteryzują się identyczną morfologią komórki, jednak ich geograficzny zasięg występowania, struktura genetyczna, zjadliwość są różne. Pierwotniaki te przenoszone są także przez różne gatunki kleszczy (9, 10, 11).

Dotychczas u psów w Polsce stwierdzono występowanie jedynie pierwotniaków Babesia canis (12-16). Wywołana przez nie choroba może przebiegać w formie niepowikłanej objawiającej się anemią lub powikłanej, w której dochodzi do rozwoju niewydolności wielonarządowej i uogólnionej reakcji zapalnej. Powikłana babeszjoza jest efektem wzmożonej reakcji zapalnej organizmu, podobnie jak w przebiegu malarii u ludzi, silnych urazów i poparzeń, posocznicy, zaburzeń, które prowadzą do rozwoju SIRS – ang. systemic inflammatory response syndrome, czyli zespołu uogólnionej reakcji zapalnej oraz niewydolności wielonarządowej, MODS – ang. multiple organ dysfunction syndrome.

U pacjentów z tą formą choroby mogą rozwinąć się:

• ostra niewydolność nerek,
• żółtaczka,
• zespół ostrej niewydolności oddechowej,
• koagulopatia,
• uszkodzenie mięśnia sercowego,
• zaburzenia neurologiczne,
• zapalenie trzustki i wstrząs.

Rzadziej pojawiają się zaburzenia ze strony układu pokarmowego, osłabienia i bóli mięśniowych.

Powikłana babeszjoza notowana jest znacznie częściej w rejestrach klinik weterynaryjnych. Wynika to z faktu, że na ogół pacjenci z omawianą inwazją pierwotniaczą zgłaszani są do lekarzy weterynarii po kilku dniach trwania choroby, gdy obserwowane u nich objawy kliniczne ulegną zaostrzeniu (pojawiają się powikłania).

Żółtaczka i niewydolność wątroby są stałymi zaburzeniami obserwowanymi w zaawansowanej babeszjozie. Żółtaczka będąca następstwem hemolizy lub niedrożności przewodów żółciowych jest klasyfikowana jako żółtaczka typu pozawątrobowego. Drugim typem żółtaczki jest tzw. żółtaczka pochodzenia wątrobowego, która rozwija się w efekcie uogólnionego procesu zapalnego, gdy dochodzi do uszkodzenia miąższu wątroby w wyniku działania cytokin i/lub hipoksji (17).

Celem niniejszego opracowania były badania nad przydatnością stosowania karmy Hepatic^® (Royal Canin) u psów, u których w przebiegu babeszjozy doszło do upośledzonej funkcji wątroby.