Nadkrwistość u psów i kotów? Ależ to bardzo proste

Postacie nadkrwistości

Nadkrwistość jest jedynie objawem, nie chorobą samą w sobie. Może ona towarzyszyć rozmaitym stanom (ryc. 1, tab. 1).

O nadkrwistości względnej mówimy, kiedy zmniejszeniu uległa objętość krążącego osocza, zaś liczba erytrocytów w łożysku naczyniowym nie uległa zmianie. Taka sytuacja zdarza się przy uporczywych biegunkach i wymiotach prowadzących do odwodnienia. W wynikach badań dodatkowych stwierdza się wówczas hiperproteinemię i wzrost stężenia jonów sodowych.

Możliwa jest także sytuacja odwrotna – objętość osocza nie ulega zmianie, a liczba erytrocytów w łożysku naczyniowym wzrasta. Taki stan określa się mianem nadkrwistości (erytrocytozy) bezwzględnej. Może ona mieć charakter pierwotny lub wtórny.

Wtórna erytrocytoza występuje w konsekwencji przewlekłej hipoksemii. Najczęstsze przyczyny niedotlenienia prowadzącego do zwiększonego uwalniania erytropoetyny przedstawiono w tab. 1.

Pierwotna erytrocytoza, znana jako czerwienica prawdziwa (policythemia vera), jest zaliczana do chorób mieloproliferacyjnych. Pojęcie przewlekłych zespołów mieloproliferacyjnych określa choroby, u podłoża których leży niekontrolowana proliferacja jednego lub wielu szeregów szpikowych. W efekcie w krążeniu pojawia się nadmierna liczba morfologicznie i czynnościowo prawidłowych komórek, w tym wypadku erytrocytów.

Jak wynika z tego, co napisano powyżej, nadkrwistościom powinny towarzyszyć objawy kliniczne. Cofnijmy się więc do punktu wyjścia, czyli do wywiadu i badania klinicznego, bo może coś przeoczyliśmy.

Objawy kliniczne nadkrwistości

Objawy kliniczne w przebiegu nadkrwistości względnych i wtórnych zależą od pierwotnej przyczyny. Pojawiają się one zanim będzie można stwierdzić zmiany w parametrach układu czerwonokrwinkowego. W przypadku czerwienicy prawdziwej jest odwrotnie. Wzrost hematokrytu poprzedza wystąpienie objawów klinicznych. Kliniczny obraz choroby jest w tym wypadku wynikiem wyraźnego zwiększenia liczby krwinek czerwonych (policytemia), a w efekcie – wzrostu lepkości krwi. Krew o większej lepkości z trudem przepływa przez naczynia o małym przekroju, co prowadzi do niedotlenienia tkanek. Ponadto zwiększona lepkość krwi sprzyja tworzeniu się w krążeniu małych zakrzepów, które blokują naczynia.

Ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) objawia się to występowaniem napadów drgawek, osłabieniem, ataksją, a czasem śpiączką. Niedotlenienie kłębuszków nerkowych i tkanki śródmiąższowej nerek prowadzi do ich zwyrodnienia.

Będzie się to manifestowało np.: nieprawidłowym zagęszczaniem moczu, białkomoczem, a w konsekwencji zwiększonym pragnieniem zwierzęcia. Serce na skutek większej lepkości krwi i idącego za nim wzrostu obciążenia następczego jest szczególnie narażone na przerost lewej komory i przegrody międzykomorowej. Pojawiają się czynnościowe szmery sercowe oraz arytmie.

Do objawów ze strony układu oddechowego możemy zaliczyć duszność lub kaszel. Dodatkowo naczynia włosowate i żyły pozostają ciągle w stanie rozciągnięcia, by pomieścić zwiększoną przez nadmierną masę erytrocytarną objętość krwi krążącej. U chorych zwierząt obserwuje się purpurowe zabarwienie błon śluzowych (ryc. 2). Naczynia pozostające długo rozciągnięte stają się kruche. Często pojawiają się krwawienie z nosa, wymioty z krwią bądź krwiomocz. Zmiany w gałce ocznej ograniczają się do zmiany przebiegu naczyń krwionośnych w siatkówce oraz rzadko do krwawień w obrębie siatkówki. Możliwe, ale bardzo rzadkie jest powstawanie zakrzepów w naczyniach gałki ocznej.