Nieprawidłowe postacie neutrofili

Neutrofile – charakterystyka komórek

Neutrofile to komórki, które odgrywają główną rolę w pierwszej fazie rozwoju choroby. Działają jako element niespecyficznej odpowiedzi immunologicznej przeciwko patogenowi.

Rozwijają się one z multipotentnych komórek szpiku kostnego, przechodząc przez formę:

• mieloblastu → promielocytu → mielocytu → metamielocytu → neutrofila niesegmentowanego (forma młodociana) → neutrofila segmentowanego (forma dojrzała).

Dojrzałe neutrofile pozostają we krwi (pula krążąca) ok. 6-12 h, po czym opuszczają naczynia i przechodzą apoptozę (zaprogramowaną śmierć komórki) po ok. 2-4 dniach. Są one degradowane w śledzione i wątrobie przez makrofagi.

Neutrofile w puli krążącej mogą być aktywowane przez cytokiny, czyli substancje produkowane przez zainfekowane tkanki w procesie zapalenia. Jeżeli taka aktywacja nastąpi, neutrofile „przyczepiają” się do endotelium naczynia, a następnie przeciskają się przez fenestracje w endotelium do otaczającej naczynie tkanki, by finalnie dotrzeć do miejsca, w którym występuje czynnik drażniący, indukujący zapalenie.

Granulocyty obojętnochłonne rozwinęły trzy sposoby walki z patogenami. Dwa z nich nie prowadzą do zniszczenia neutrofila, trzeci zaś kończy się jego śmiercią.

Wyróżniamy więc:

• fagocytozę polegającą na wchłonięciu patogenu do wnętrza komórki i zabiciu go dzięki substancjom znajdującym się w ziarnistościach;
• drugi sposób to degranulacja – wyrzucenie na zewnątrz zawartości ziarnistości, które unicestwiają patogen poza komórką;
• ostatnia metoda walki neutrofili z zapaleniem opiera się na tzw. NETs.

Neutrofil dezintegruje jądro oraz granule, następnie poprzez otwór w błonie komórkowej wyrzuca nici własnego DNA, w które „zaplątują” się patogeny. W procesie tym ginie zarówno patogen, jak i walczący z nim leukocyt.

Nieprawidłowości budowy neutrofili

Rozmaite zakażenia, ale i procesy nieinfekcyjne powodują, że wygląd komórek krwi ulega zmianie. Ułatwia to rozpoznanie. Najczęściej w rozmazach krwi możemy zaobserwować tak zwane neutrofile toksyczne, a czasem neutrofile olbrzymie. Neutrofile toksyczne to nazwa niezbyt fortunna. Są to komórki, w których na skutek działania czynników infekcyjnych lub toksycznych dochodzi do powstania charakterystycznych zmian w cytoplazmie (ang. toxic signs).

Mogą to być: wakuole, ziarnistości barwiące się na kolor granatowy czy ciałka Döhle’a. Ocena nasilenia tych zmian ma istotne znaczenie rokownicze. Neutrofile olbrzymie są to natomiast duże, poliploidalne komórki, które tworzą się również na skutek toksycznego uszkodzenia. Występują one dość często u psów i kotów podczas zaburzeń przebiegu hematopoezy.