Nieprawidłowe postacie neutrofili

Wakuole w cytoplazmie

Wakuole są to ostro odgraniczone „dziury” w cytoplazmie komórek. Powstają m.in. podczas fagocytozy, w wyniku trawienia w neutrofilach patogenów. Wakuole powstałe w warunkach toksycznych są duże, mają zdolność łączenia się ze sobą, zaś ich obecność grozi przerwaniem błony komórkowej. Od wakuoli toksycznych należy odróżnić degeneracyjną wakuolizację, która może powstać w starych próbkach krwi pobranej na EDTA. Toksyczne i degeneracyjne wakuole trudno zróżnicować, zatem ważne jest, aby rozmazy były wykonywane jak najszybciej po pobraniu krwi od pacjenta.

Ciałka Döhle’a

Ciałka Döhle’a są wtrętami w cytoplazmie składającymi się ze zdenaturowanych agregatów szorstkiej siateczki endoplazmatycznej lub wolnych rybosomów. W warunkach prawidłowych zanikają w procesie dojrzewania komórek. Wzmożona stymulacja mielopoezy (aktywności proliferacyjnej szpiku) prowadzi jednak do skrócenia czasu trwania tego procesu – wówczas ciałka Döhle’a pozostają obecne w cytoplazmie. Lokalizują się najczęściej na obwodzie komórki, tuż pod błoną komórkową. Są barwy niebieskiej lub szaroniebieskiej, różnych rozmiarów (0,1-0,5 µm) i kształtów.

Różnicowanie toksycznych zmian w cytoplazmie od artefaktów i wad wrodzonych białych krwinek

Oglądając rozmazy krwi pod kątem identyfikacji toksycznych zmian w neutrofilach, należy mieć na uwadze kilka innych nieprawidłowości i chorób, które mogą prowadzić do ich powstania, co pomaga w postawieniu prawidłowego rozpoznania. Dla uproszczenia zmiany przypominające toksyczne ziarnistości wakuole lub ciałka Döhle’a umieszczono w tab. 1.

Piśmiennictwo

1. Hematology and Clinical Microscopy Glossary. College of American Pathologists, 2014. http://labmed.ucsf.edu/labmanual/clinlab/dnld/2014_CAP_hematology_glossary.pdf.
2. Steiger A., Fried R.: Changes in the cytoplasm of neutrophil granulocytes. Verein für medizinische Qualitätskontrolle, 2016.