Wybrane aspekty prawne posiadania psów ras uznanych za agresywne

Odpowiedzialność za psa rasy uznanej za agresywną w aspekcie cywilnym

Odpowiedzialność cywilna ma charakter odszkodowawczy i sprowadza się do konieczności zapłaty odszkodowania lub zadośćuczynienia za wyrządzoną szkodę albo krzywdę mającą związek z działaniem zwierzęcia. Pojęcie szkody odnosi się do wszystkich uszczerbków w dobrach lub interesach prawnie chronionych, których poszkodowany doznał wbrew swej woli. Szkoda może dotyczyć dóbr osobistych (krzywda) lub mienia (szkoda majątkowa). W przypadku szkody majątkowej poszkodowany może domagać się odszkodowania, zaś w przypadku krzywdy może mu przysługiwać zadośćuczynienie.

To samo zdarzenie może wywołać oba powyższe skutki. Owe negatywne konsekwencje mogą wynikać z instynktownych zachowań zwierząt (zachowania wrodzone, naturalne, umożliwiające zwierzęciu przeżycie w środowisku) oraz mogą być skutkiem zaniedbań człowieka, który sprawując nadzór nad zwierzęciem, ma możliwość kierowania jego zachowaniem lub działaniem. Konsekwencją braku należytej staranności (czasem podstawowej wyobraźni) może być zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego (w tym niewłaściwe utrzymywanie ras psów uznawanych za agresywne).

Nieodpowiednie postępowanie człowieka (zawiniony brak nadzoru lub jego nienależyte sprawowanie) skutkuje tym, że zwierzę, kierując się wrodzonym instynktem, wyrządza szkodę. Osoba utrzymująca psa, w szczególności rasy uznawanej za agresywną, zobowiązuje się do starannego działania w nadzorze nad zwierzęciem. Zobowiązanie starannego działania zasadniczo polega na tym, że posiadacz zwierzęcia zobowiązuje się do dołożenia należytej staranności podczas sprawowania nadzoru.

Przy czym osiągnięcie określonego rezultatu pozostaje poza treścią stosunku zobowiązaniowego. Innymi słowy, posiadacz zwierzęcia zobowiązuje się do dołożenia szczególnej staranności we władztwie nad psem, aby osiągnąć rezultat pożądany w danych okolicznościach (bezpieczeństwo publiczne), ale nie zobowiązuje się do bezwzględnego nadzoru. Ze względu na rodzaj dobra naruszonego skutkiem działania zwierzęcia, szkoda może dotyczyć osoby lub mienia. Prawdopodobne są również skutki dotyczące sfery niemajątkowej poszkodowanego (ból, poczucie zagrożenia, strach).