Badanie laboratoryjne płynów z jam ciała

Obecność nadmiernej ilości płynu w jamach ciała jest objawem wielu chorób o różnej etiologii, m.in.: urazu, choroby nowotworowej, chorób układu krążenia, zaburzeń metabolicznych, jak również chorób infekcyjnych.

Badanie laboratoryjne płynów z jam ciała oraz prawidłowa interpretacja uzyskanych wyników w wielu przypadkach stanowią bardzo pomocne narzędzie umożliwiające postawienie ostatecznego rozpoznania choroby podstawowej.

W warunkach fizjologicznych w jamie otrzewnej, jamie opłucnej oraz worku osierdziowym znajduje się niewielka ilość płynu, W przebiegu wielu chorób może dojść do znacznego zwiększenia jego ilości. W zależności od miejsca gromadzenia się płynu możemy mieć do czynienia z wodobrzuszem (ascites), wodopiersiem (hydrothorax) lub wodoosierdziem (hydropericardium), W większości przypadków dochodzi do gromadzenia się płynu w jamie, w której toczy się proces chorobowy (np. w przypadku marskości wątroby płyn gromadzi się głównie w jamie brzusznej), jednak w niektórych chorobach płyn może gromadzić się we wszystkich trzech jamach ciała (np. w przypadku chorób układu krążenia).

Pobieranie materiału do badań laboratoryjnych

Płyn do badań laboratoryjnych należy pobrać poprzez nakłucie odpowiedniej jamy w sposób jałowy i jak najszybciej przekazać do dalszych badań laboratoryjnych. Pełne badanie płynu pobranego z jam ciała obejmuje ocenę jego cech fizykochemicznych, biochemicznych, badanie mikrobiologiczne oraz cytologiczne płynu.

W tym celu należy pobrać:

• płyn do probówek z antykoagulantem do badania jego cech fizykochemicznych;
• płyn do probówek z kulkami sylikonowymi do oceny jego parametrów biochemicznych;
• plyn do sterylnej strzykawki zabezpieczonej gumowym korkiem lub bezpośrednio na podłoże transportowo-wzrostowe – do badań mikrobiologicznych;
• wykonać rozmaz z osadu płynu, a następnie go utrwalić, lub pobrany płyn wymieszać w proporcjach 1:1 z formaliną i w tej formie przekazać do pracowni cytologicznej w celu oceny składu komórkowego.