Materiały opatrunkowe

Oddzielną, dużą grupę opatrunków stanowią kompresy nasączone. Ich wspólną cechą jest to, że nie wysychają i nie przyklejają się do rany. Mogą być wysycone między innymi parafiną ciekłą, wazeliną czy silikonem.

Kompresy nasączone alkoholem stosuje się do miejscowej dezynfekcji. Działanie antyseptyczne jodu wykorzystuje się w kompresach zawierających 10-proc. jodowany powidon. Fabryczne kompresy często pakowane są jałowo i pojedynczo, dzięki czemu można je z łatwością stosować bezpośrednio na ranę. Kompresy impregnowane nie powinny leżeć na ranie dłużej niż 2 dni.

Podobne grupy tworzą opatrunki pokrywane metalami i kompresy z węglem aktywnym. Najczęściej stosowanym metalem jest srebro, którego jony wykazują działanie antyseptyczne. Opatrunki ze srebrem są skuteczne wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, ale również wobec niektórych wirusów, grzybów i pierwotniaków. Srebro wykazuje również działanie pobudzające gojenie się ran oraz miejscowo przeciwzapalne. Obok srebra stosuje się również glin i cynk.

Włóknina pokryta cienką warstwą metali nie przywiera do rany, dzięki czemu nadaje się do stosowania na oparzenia, owrzodzenia, rany długo gojące się i odleżyny. Kompresy z węglem aktywnym mają zdolność pochłaniania nieprzyjemnego zapachu i adsorpcji komórek bakterii. Stosuje się je głównie na rany zgorzelinowe, w których wydzielana jest duża ilość wysięku o nieprzyjemnym zapachu (rany z tkanką martwicową, zainfekowane bakteriami z rodzaju Klebsiella, Peudomonas czy Proteus).

W codziennej praktyce największe zastosowanie znajdują głównie kompresy łączone, w których srebro osadzone jest na węglu aktywnym. W przypadku niektórych opatrunków jony srebra uwalniane są nawet do 7 dni, podobnie do 7 dni może zostać na ranie opatrunek z węglem aktywnym.

Gojeniu się ran sprzyja utrzymanie odpowiednio wilgotnego środowiska. Niektóre rany są suche i szybko oddają wilgoć, w innych zaś zbiera się znaczna ilość wysięku. Idealny opatrunek przylegający bezpośrednio do rany powinien odpowiednio zbalansować wilgotność, oddając lub absorbując wodę. Dodatkowymi aspektami wpływającymi na gojenie się rany, które powinien zapewnić dobry opatrunek, są: odpowiednie pH, temperatura i właściwa wymiana gazowa.

Innym rodzajem opatrunków są opatrunki hydrożelowe, oparte na hydrofilowych polimerach, które pęcznieją w kontakcie z wodą. Mogą one zawierać około 60-95% wody i od chwili zastosowania ich na ranę oddają ją, dzięki czemu nawilżają i zmiękczają tkankę, co sprzyja oczyszczaniu się rany. Dodatkowym atutem jest ich działanie chłodzące i łagodzące ból. Dzięki właściwościom chłonnym osuszają rany, w których produkowany jest wysięk.