Płynoterapia, czyli resuscytacja płynowa

Utrata około 10% wody wiąże się z bardzo poważnymi zaburzeniami ze strony organizmu, a strata przekraczająca 15% może zakończyć się zgonem. Generalnie organizmy młode, z uwagi na wyjściowo większą zawartość procentową wody ustrojowej, odwadniają się znacznie szybciej niż osobniki dorosłe. Stąd też ww. procesy chorobowe lub stany nagłe są dużo bardziej niebezpieczne u szczeniąt i kociąt.

Główne objawy odwodnienia to m.in.:

• spadek elastyczności skóry,
• wydłużenie czasu wypełniania kapilar,
• apatia,
• senność,
• zaburzenia ciśnienia krwi,
• a w skrajnych przypadkach nawet zaburzenia neurologiczne.

Każdy pacjent pojawiający się w klinice weterynaryjnej z objawami odwodnienia lub w tzw. stanach nagłych wymaga płynoterapii, czyli najczęściej dożylnej podaży płynów mających na celu przywrócenie objętości krwi krążącej i wyrównanie zaburzeń metabolicznych organizmu.

Płynoterapia

Płynoterapia, czyli inaczej resuscytacja płynowa, ma na celu przede wszystkim: uzupełnienie łożyska naczyniowego, uzupełnienie elektrolitów i substancji odżywczych, optymalizację dostawy tlenu do tkanek organizmu, utrzymanie prawidłowej diurezy organizmu, zapewnienie równowagi elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej organizmu, a także podaż leków wymagających podania w dużych rozcieńczeniach lub w wolnym wlewie.

Ogólnie przyjmuje się, że przetoczony powinien zostać taki sam płyn, który został utracony, czyli jeśli doszło do utraty krwi, należy przetoczyć krew. Niestety nie zawsze jest to możliwe, a przynajmniej nie od razu. W związku z tym istnieje szereg płynów infuzyjnych, którymi można posiłkować się w codziennej praktyce lekarsko-weterynaryjnej.

Podstawowe rodzaje płynów infuzyjnych to:

• krystaloidy,
• koloidy,
• preparaty krwi.

Krystaloidy

Są to wodne roztwory jonów nieorganicznych i małych cząstek organicznych, które z łatwością dyfundują przez błony biologiczne. Generalnie powinno się ich podać 3-4 razy więcej niż wynosiła np. utrata krwi, z czego niestety tylko około ¹/₃ podanej objętości pozostanie w łożysku naczyniowym (czyli przetoczeniem 2000 ml krystaloidu wyrównujemy utratę 500 ml krwi).

Krystaloidy dzielimy na roztwory: hipo-, hiper- i izotoniczne. Zaletami krystaloidów są ich cena i dostępność, a także praktycznie niespotykane reakcje uczuleniowe, natomiast wadą, co zostało już wspomniane, stosowanie dużych objętości, z czego tylko niewielka ilość pozostaje w łożysku naczyniowym. Generalnie krystaloidy wyrównują przestrzeń pozakomórkową i służą uzupełnieniu zapotrzebowania podstawowego.

W przypadku płynoterapii istotne są także tempo wlewu i objętość przetaczanego płynu. I tak w przypadku krystaloidów dozwolona objętość u psów wynosi do 80 ml/kg m.c., a u kotów – do 40 ml/kg m.c.