Pytania i odpowiedzi dotyczące higieny jamy ustnej psa i kota

Dlaczego higiena jamy ustnej jest ważna?

Płytka bakteryjna powstaje już w kilkanaście godzin po bardzo dokładnym oczyszczeniu zębów. W ciągu kolejnych godzin dojrzewa, a następnie ulega mineralizacji. Gdy dojrzeje i ulegnie mineralizacji, staje się kamieniem nazębnym, na którego szorstkiej powierzchni jeszcze szybciej akumuluje się miękki osad bakteryjny.

Najważniejszą rolę w patogenezie chorób przyzębia odgrywają płytka bakteryjna i kamień nazębny poddziąsłowy. Im bardziej będziemy w stanie kontrolować tempo akumulacji płytki bakteryjnej, tym skuteczniej będziemy w stanie zapobiegać chorobom przyzębia.

Jakie metody higieny jamy ustnej są skuteczne?

Najskuteczniejszym sposobem kontroli nad płytką bakteryjną, osadem nazębnym oraz zapaleniem dziąseł jest codzienne szczotkowanie zębów (ryc. 2). Jeśli dodać do szczotkowania również pastę lub inne medium zawierające dodatkowo aktywne czynniki, efektywność szczotkowania wzrasta.

Dobranie odpowiedniej pasty do zębów musi respektować preferencje pacjenta i jego potrzeby. Rekomendowane przez Sekcję Stomatologii PSLWMZ pasty do zębów to: Petosan i Zymodent, Scanvet. Codzienne szczotkowanie zębów jest podstawowym elementem strategii higienicznej w stomatologii obok systematycznie wykonywanych kontroli i zabiegów profilaktycznych.

Druga grupa metod higienicznych obejmuje diety stomatologiczne, czyli suchą karmę o odpowiedniej teksturze i rozmiarze, a także przekąski. Już sama sucha karma ma pozytywny wpływ na zdrowie jamy ustnej, natomiast jej stomatologiczne odmiany podnoszą stopień redukcji osadów nazębnych (np. Hill’s T/D, IAMS/Eukanuba Dental Care) (ryc. 3). Przekąski o przeznaczeniu stomatologicznym (np.: OraVet Merial, Greenies, Mars), podobnie jak pozostałe metody higieny pasywnej, są tylko dodatkiem do programu profilaktycznego.

Nie stwierdzono do tej pory, aby dieta lub przekąski osiągnęły taki sam poziom skuteczności jak higiena aktywna, ale ponieważ te metody nie wymagają dużego zaangażowania ze strony właściciela, są coraz bardziej popularne.

Produkty o chemicznym działaniu na płytkę nazębną, osady i mikroorganizmy jamy ustnej to:

• żele (np. Maxiguard, Dentisept),
• płyny zawierające aktywne składniki chemiczne (askorbinian cynku lub chlorheksydyna) do stosowania miejscowego oraz
• składniki karm bytowych (HMP – hexametaphosphate – pokrywający powierzchnię granulatu karm z tzw. dental formula).

Nie mają atestu VOHC, ale ich substancje aktywne mają udowodnione kliniczne działanie (ryc. 4).

Produkty, które obejmują dodatki do wody lub do pokarmu, to Vet Aqua­dent (Virbac) oraz PlaqueOff (Sweden Care, Vetexpert). PlaqueOff jest rekomendowany przez sekcję stomatologii PSLWMZ. Działanie profilaktyczne tych preparatów jest potwierdzone obserwacjami klinicznymi, chociaż żaden z nich nie ma atestu VOHC.

Skuteczność kontroli nad płytką nazębną ocenia Veterinary Oral Health Council (VOHC). Wymienione powyżej produkty to te, które są dostępne na polskim rynku i z którymi autor ma doświadczenie.