Technika wykonywania zeskrobiny oraz ocena mikroskopowa uzyskanego materiału

Badania dodatkowe w dermatologii weterynaryjnej są prostą, aczkolwiek często niedocenianą, metodą diagnostyczną. Wymagają małego nakładu pracy oraz nakładu finansowego, są szybkie, a do oceny uzyskanego materiału potrzebny jest wyłącznie mikroskop. W artykule przedstawiona zostanie technika wykonania badania oraz omówione będą możliwe wyniki badania u psów i kotów.

Zeskrobina, jako jedno z podstawowych dodatkowych badań dermatologicznych, pozwala na rozpoznanie wielu dermatoz, w tym świądowych, np. na tle ektopasożytów. Badanie, mimo iż z założenia proste w wykonaniu, może nastręczać trudności lub – odwrotnie – wydawać się bardzo proste, jednak źle wykonane, nie spełni swego zadania. Poniższe informacje mają na celu wyjaśnienie metody wykonania zeskrobiny – wyeliminowania ewentualnych błędów podczas uzyskiwania lub interpretacji uzyskanego materiału. Zeskrobina może być wykonywana u wszystkich zwierząt – zarówno domowych, gospodarskich, jak i egzotycznych. W artykule przedstawiona zostanie technika wykonania badania oraz omówione będą możliwe wyniki badania u psów i kotów. Przed przybliżeniem techniki wykonania badania należy podkreślić, iż niewykonanie zeskrobiny w przypadku obecności wyłysień lub przerzedzeń włosa jest błędem.

W jakim celu wykonujemy zeskrobinę?

U psów i kotów zeskrobina wykorzystywana jest do wykrycia obecności ektopasożytów takich jak Demodex sp., Sarcoptes scabiei etc. Materiał uzyskany w odpowiedni sposób można również przesłać do badania hodowlanego – posiewu mikologicznego. W literaturze istnieje często podział zeskrobin na powierzchowne oraz głębokie, które stosowane są w zależności od tego, na jakiej głębokości w skórze występuje pasożyt. Jednak jest to podział akademicki, gdyż w praktyce nie możemy jasno określić, jakiego rodzaju pasożyt występuje u zwierzęcia, a postawione przez nas podejrzenie może być błędne.

Dlatego wykonanie jedynie zeskrobiny powierzchownej może skutkować wynikiem fałszywie ujemnym w przypadku obecności pasożytów bytujących w głębszych warstwach skóry, jak np. nużeniec lub świerzbowiec. Z tego powodu najlepiej wykonywać zawsze zeskrobiny głębokie do pierwszej kropli krwi. Istnieją jednak doniesienia literaturowe, aby w przypadku podejrzenia zarażenia Cheyletiella sp. lub Demodex gatoi u kotów wykonywać zeskrobinę powierzchowną. Zwiększa to szanse wykrycia tych pasożytów. W takich sytuacjach najlepsze wydaje się wykonanie zeskrobiny powierzchownej oraz głębokiej.

Kiedy wykonać zeskrobinę?

Zeskrobina powinna zostać wykonana zawsze po stwierdzeniu wyłysień lub przerzedzenia włosa, obecności łusek, zaskórników, grudek rumieniowych, rumienia czy strupów.