Technika wykonywania zeskrobiny oraz ocena mikroskopowa uzyskanego materiału

Technika wykonania zeskrobiny

Do wykonania zeskrobiny potrzebne są: ostrze skalpela, szkiełko podstawowe, nakrywkowe oraz medium/nośnik. Ostrze skalpela powinno być jałowe, ale najlepiej lekko stępione. Nóż można stępić, kilkukrotnie „przecinając” go o brzeg szkiełka podstawowego. Wybór rodzaju ostrza jest indywidualny, ale najlepsze wg autorki wydają się ostrza z „brzuszkami”, np. numer 24. Taka budowa ostrza ułatwia pobranie materiału. Na szkiełko podstawowe należy nałożyć niewielką ilość medium, które ma za zadanie ułatwić pobranie zeskrobiny oraz sprawić, że uzyskany materiał będzie przylegał do szkiełka.

Najczęściej używanym medium jest olej parafinowy. Jest przejrzysty, bezzapachowy i co najważniejsze – pasożyty długo w nim przeżywają. Żywe pasożyty poruszają się i znacznie łatwiej je dostrzec. Kolejnym często stosowanym podłożem jest chlorolaktofenol – rozpuszcza łój, co w przypadku silnie zabrudzonego materiału wzmaga przejrzystość. Chlorolaktofenol ma jednak silny, nieprzyjemny zapach, a pasożyty natychmiast giną po kontakcie z nim. Można również wykorzystać wodorotlenek potasu – KOH – nie należy jednak nakładać go na skórę zwierzęcia. Rodzaj medium zależy więc wyłącznie od uznania osoby wykonującej zeskrobinę.

Ostrze skalpela należy zanurzyć w medium nałożonym na szkiełko tak, aby pokryć jego najostrzejszą część. W literaturze opisywana jest również metoda stosowania medium bezpośrednio na skórę zwierzęcia (dotyczy oleju parafinowego). Następnie można przystąpić do wykonania zeskrobiny. Należy uchwycić fałd skóry między palcem wskazującym a kciukiem. Przy podejrzeniu nużycy warto mocno ścisnąć fałd skóry, aby przesunąć pasożyty możliwie jak najbliżej powierzchni skóry. Zeskrobina powinna być wykonana zgodnie z kierunkiem wzrostu włosa ostrzem skalpela ułożonym pod kątem prostym w stosunku do fałdu skóry – pozwala to uzyskać naskórek, nie nacinając skóry. Jeżeli pacjent jest długowłosy, można w wybranym miejscu skrócić włos nożyczkami. Zeskrobinę wykonujemy do czasu pojawienia się pierwszej kropli krwi. Zebrany na skalpelu materiał należy przełożyć na szkiełko podstawowe, ewentualnie przykryć szkiełkiem nakrywkowym, a następnie poddać ocenie mikroskopowej.

Zeskrobina wykorzystana może być również jako metoda uzyskania materiału do posiewu mikologicznego zwłaszcza z miejsc bezwłosych lub z bardzo krótkim włosem. W tym celu należy wykonać zeskrobinę powierzchowną, tak, aby pobrać włos oraz naskórek. Do badania mikologicznego zeskrobinę należy wykonać bez użycia nośnika.