Techniki wykonywania podstawowych projekcji radiologicznych – cz. III

Celem artykułu jest przedstawienie i opisanie metod przeprowadzania podstawowych technik badania radiologicznego w medycynie weterynaryjnej psów i kotów. Poniżej zostały opisane główne techniki wykonywania badań rentgenowskich klatki piersiowej, jamy brzusznej, kręgosłupa oraz szkieletu kończyn, w najczęściej wykonywanych projekcjach przy zastosowaniu pionowej wiązki centralnej. Ryciny zawarte w artykule obrazują zasięg wiązki i punkty padania wiązki promienia centralnego stosowane do opisanych radiogramów.

Szkielet kończyn

Zaleca się, by przeprowadzać badanie porównawcze przeciwległej kończyny. Jak w przypadku badań kręgosłupa, należy wykonywać oddzielnie prześwietlenia poszczególnych stawów oraz odcinków kończyn (ramię, przedramię, śródręcze itp.). W celu wykonania w pełni diagnostycznych zdjęć konieczna jest premedykacja pacjenta. We wszystkich projekcjach bocznych stosuje się pionową wiązkę skierowaną od strony przyśrodkowej.

Kończyna piersiowa

Staw ramienny i łopatka: stosuje się dwie projekcje, lateralną i VD z pionową wiązką promienia centralnego skierowaną na nasadę bliższą kości ramiennej (ryc. 12, 13, s. 24). Zaleca się, by szpara stawowa na radiogramie znajdowała się poniżej światła tchawicy (RTG 5).
Kość ramienna: w badaniu stosowane są projekcja lateralna oraz VD w ułożeniach do badania stawu ramiennego. Wiązkę promienia centralnego kieruje się na wysokość połowy trzonu kości ramiennej, kolimacją obejmując przyległe stawy ramienny i łokciowy.

Staw łokciowy: pełne badanie stawu łokciowego wymaga wykonania trzech projekcji: podstawowej, lateralnej, lateralnej z fleksją oraz projekcji DV. Głównym celem projekcji z fleksją jest uwidocznienie struktury wyrostka łokciowego dodatkowego. Projekcja DV uwidacznia powierzchnie kłykci kości ramiennej oraz wyrostek wieńcowy przyśrodkowy (w celu lepszego uwidocznienia wyrostka należy nieznacznie zrotować kończynę przyśrodkowo) (ryc. 14-16, s. 24), (RTG 6a-d).

Przedramię: badanie obejmuje dwie projekcje: boczną i DV w takich samych ułożeniach, jak do badania stawu łokciowego (bez projekcji z fleksją). Analogicznie do badania kości ramiennej należy objąć przyległe stawy łokciowy i nadgarstkowy.

Staw nadgarstkowy: konieczne jest wykonanie projekcji DV i lateralnej z wiązką promienia centralnego skierowaną na staw (ryc. 17, 18, s. 26). Na projekcji bocznej staw powinien być wyprostowany (RTG 7a-b, s. 24).

Śródręcze i palce: stosuje się dwie projekcje w wyżej wymienionych ułożeniach. Należy pamiętać, że człony palcowe nie mogą się ze sobą pokrywać – by tego uniknąć na projekcji bocznej, należy badany palec przewiązać i odciągnąć dogrzbietowo, pozostałe palce zgiąć dodłoniowo.