Techniki wykonywania podstawowych projekcji radiologicznych – cz. III

Kończyna miedniczna

Miednica i stawy biodrowe: badanie przeprowadza się na pacjencie ułożonym w pozycji brzuszno-grzbietowej. Konieczne jest symetryczne ułożenie miednicy, jak do projekcji VD odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Kończyny miedniczne należy odprowadzić doogonowo, równolegle do stołu (przy nasilonych zmianach zwyrodnieniowych ruchomość kończyn w tej płaszczyźnie jest mniejsza), z wyprostowanymi stawami kolanowymi. Kończyny miedniczne powinny być ułożone równolegle do siebie, ze stawami kolanowymi lekko zrotowanymi przyśrodkowo (ryc. 19, s. 26). Prawidłowy radiogram zawiera symetryczny obraz miednicy, uwidocznia stawy biodrowo-krzyżowe, stawy biodrowe oraz stawy kolanowe (RTG 8). Badanie pod kątem zmian w miednicy uzupełnia się projekcją lateralną z kończynami miednicznymi lekko odwiedzionymi doogonowo – taka projekcja pomaga również ustalić kierunek przemieszczenia kości udowej przy zwichnięciu stawu biodrowego.

Kości udowe: stosuje się projekcję DV w ułożeniu jak do badania stawów biodrowych. Obraz radiologiczny uzupełnia się projekcją lateralną w ułożeniu jak do projekcji na staw kolanowy z promieniem wiązki centralnej skierowaną na ¹/₂ trzonu kości udowej.

Stawy kolanowe: projekcja DV z promieniem wiązki skierowanej na badany staw. Alternatywnie można wykorzystać ułożenie do projekcji VD na stawy biodrowe z wiązką promienia centralnego skierowanego na rzepkę. Drugą projekcją konieczną do wykonania jest projekcja lateralna (ryc. 20, 21). Projekcje VD i DV uwidoczniają powierzchnie stawowe kłykci kości udowej oraz pozycję rzepki. Na prawidłowym radiogramie w projekcji lateralnej cienie kłykci kości udowej nakładają się na siebie (RTG 9, s. 25).

Podudzie: stosuje się projekcje VD lub DV oraz projekcję lateralną w ułożeniach do badania stawów kolanowych.

Staw skokowy: należy wykonać projekcję DV z badaną kończyną odwiedzioną doczaszkowo oraz projekcję boczną (ryc. 16, 17), (RTG 10a, 10b, s. 25).

Śródstopie i palce: wykorzystuje się projekcję DV i lateralną w ułożeniach jak do stawów skokowych. Badanie palców – jak w przypadku kończyny piersiowej.

Podsumowanie

Prawidłowe rozpoznanie zmian radiologicznych jest zależne nie tylko od wiedzy osoby interpretującej radiogramy, ale i w dużej mierze od wartości diagnostycznej otrzymanego obrazu. Zachowanie zasad wykonywania poszczególnych badań stanowi więc fundament dalszego postępowania i może zaważyć o zdrowiu i życiu pacjenta.