Wypadnięcie gałki ocznej u psów. Opis 21 przypadków

W zależności od rozległości uszkodzeń wypadniętej gałki ocznej i okolicznych tkanek po badaniu okulistycznym kwalifikowano pacjentów do dwóch grup klinicznych różniących się postępowaniem chirurgicznym.

Pierwszą grupę kliniczną stanowiły psy z wypadniętą gałką oczną dostarczone do Kliniki Chirurgii do około 5-6 godzin od wypadku z uszkodzeniami powierzchownymi, które zakwalifikowano do operacji repozycji oka. W drugiej grupie były psy z wypadniętymi gałkami ocznymi z ranami perforującymi, przerwanymi mięśniami zewnętrznymi oczu i oderwanym nerwem wzrokowym, u których wykonano operację enukleacji (ryc. 2).

W pierwszej grupie było 12 psów z otarciami i powierzchownymi ranami powiek, rogówki i spojówki bez uszkodzeń ściany gałki ocznej jej mięśni zewnątrzgałkowych i bez przerwania nerwu wzrokowego. Po usunięciu zanieczyszczeń z powierzchni rogówki i spojówki przepłukiwano wypadniętą gałkę oczną płynem fizjologicznym z dodatkiem antybiotyków aminoglikozydowych.

Operację repozycji gałki ocznej do oczodołu rozpoczynano od uchwycenia pincetami chirurgicznymi powieki górnej oraz dolnej, z ich odciągnięciem do góry i na zewnątrz. W kilku przypadkach, pomimo znieczulenia infuzyjnego propofolem, notowano reakcję bólową, którą skutecznie wyeliminowano, stosując miejscowo roztwór 0,5% proparakainy lub 4% lignokainy. Następnie, wywierając delikatny nacisk na gałkę oczną tamponem z waty zwilżonym płynem fizjologicznym, przesuwano ją w kierunku dna oczodołu. Jeżeli szpara powiekowa była zbyt mała i nie można było przemieścić oka, wykonywano zabieg kantotomii polegający na nacięciu bocznego kąta powiek. Zakładając po dwa szwy cuglowe przy brzegach powieki górnej i dolnej, odciągano je do góry i na boki, co bardzo ułatwiało repozycję gałki ocznej w kierunku dna oczodołu. We wszystkich przypadkach, wskutek obrzęku tkanek miękkich oczodołu i wylewów krwawych, gałka oczna przemieszczała się ponownie przy braku nacisku do przodu. Aby zapobiec ekspozycji oka i wysuszeniu rogówki, zespalano ranę po kantotomii i wykonywano zabieg czasowego zszycia powieki górnej z dolną (tarsorrhaphia) na okres 7-10 dni. Do zespolenia powiek stosowano dwa lub trzy szwy materacowe poziome z nici niewchłanialnych monofilamentowych (nylon) o grubości od 0-0 do 3-0 w zależności od wielkości psa. Pozostawiana była jednak niewielka niezszyta przestrzeń przy bocznym kącie oka jako miejsce podawania trzy razy dziennie roztworu 0,3% tobramycyny oraz dwa razy dziennie roztworu 0,5% siarczanu atropiny.