Zaburzenia płodności u wysokowydajnych krów mlecznych

Możliwości postępowania terapeutycznego są tutaj ograniczone. Próby zapobiegania zamieralności zarodków poprzez podawanie 5. dnia lub pomiędzy 11. a 13. dniem po unasiennianiu progesteronu, preparatów GnRH lub hCG przyniosły sprzeczne wyniki.

Deficyty energetyczne i mineralne (hipokalcemia) u wysokowydajnych krów prowadzą również do upośledzenia odporności macicy i wzmożonego występowania jej stanów zapalnych o różnym nasileniu (metritis, kliniczne endometritis, podkliniczne endometritis). Szczególne znaczenie u wysokowydajnych krów wydają się mieć podkliniczne zapalenia błony śluzowej macicy, które zmieniają środowisko macicy i prowadzą do niskiego odsetka zapłodnień oraz do obumierania zarodków. W badaniach własnych wykazano badaniami cytologicznymi podkliniczne zapalenia macicy u 25-35% krów w 7. tygodniu p.p. Zdiagnozowano je również u ponad 40% krów powtarzających. Nie ma dotychczas powszechnie uznanej metody leczenia tego schorzenia. Badania nad stosowaniem domacicznych wlewów preparatów antybiotykowych lub jodowych, PGF₂α lub niesteroidowych leków przeciwzapalnych przyniosły niejednoznaczne wyniki.

Osiągnięcie dobrej płodności w wysokowydajnych stadach krów mlecznych jest jak najbardziej możliwe. Wymaga to jednak dobrego zarządzania żywieniem krów i intensywnej opieki lekarsko-weterynaryjnej. Kontrola rozrodu w wysokowydajnych stadach krów mlecznych stawia przed lekarzami weterynarii wysokie wymagania. Oprócz umiejętności klinicznych powinni oni posiadać dobrą wiedzę o żywieniu krów mlecznych i zarządzaniu stadem. Niewystarczające jest jedynie leczenie przypadków klinicznych, konieczne jest kompleksowe podejście do opieki nad takimi stadami, obejmujące m.in.: regularne wizyty w stadach, analizę żywienia i prowadzenie dokładnej dokumentacji w ramach zintegrowanego weterynaryjnego programu opieki lekarsko-weterynaryjnej. Warunkiem powodzenia takiego programu jest dobra współpraca właściciela krów z lekarzem weterynarii.

dr hab. Wojciech Barański, prof. UWM
Katedra Rozrodu Zwierząt z Kliniką
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie