Nowa nadzieja w walce z kleszczami: substancja z osłów skuteczniejsza niż DEET?

Naukowcy z University of Massachusetts Amherst dokonali przełomowego odkrycia, które może przyczynić się do opracowania skutecznego, naturalnego preparatu przeciwko kleszczom. Jak wykazano w badaniach opublikowanych w czasopiśmie PLOS ONE, związek chemiczny obecny w wydzielinach skórnych osłów skutecznie odstrasza dorosłe osobniki Ixodes scapularis – najczęściej atakujący ludzi gatunek kleszcza w USA, będący wektorem boreliozy, anaplazmozy i babeszjozy.

Substancja ta – (E)-2-oktenal – należy do grupy allomonów, czyli związków wpływających na zachowanie innych organizmów. Wcześniejsze badania wykazały, że kleszcze unikają osłów, a teraz dowiedziono, że ta sama substancja może zniechęcać je do kontaktu także z innymi żywicielami – potencjalnie również z ludźmi i psami.

W testach laboratoryjnych (E)-2-oktenal okazał się równie skuteczny, a nawet skuteczniejszy niż DEET – powszechnie stosowany składnik repelentów. Co więcej, działał silniej na samce kleszczy niż na samice.

Projekt prowadzony był w ramach działalności New England Center of Excellence in Vector-borne Diseases (NEWVEC), a udział w badaniach wzięli również uczniowie szkół średnich, którzy samodzielnie przeprowadzili wstępne eksperymenty. Obecnie trwają prace nad komercyjnym wykorzystaniem (E)-2-oktenalu we współpracy z firmą Gearjump Technologies.

Potencjalne zastosowania obejmują nie tylko repelenty dla ludzi i zwierząt, ale również wykorzystanie substancji do ograniczania populacji kleszczy w środowisku – jako alternatywa dla tradycyjnych pestycydów.

Źródło: https://phys.org/news/2025-06-donkey-skin-secretion-repels-deer.html