Posocznica cieląt wywołana przez E. coli. Kolisepticemia

Zapobieganie

W przypadku zachorowań na kolisepticemię należy brać pod uwagę przede wszystkim dwa czynniki: niski poziom immunoglobulin w surowicy krwi oraz system odchowu cieląt sprzyjający zakażeniom patogennymi szczepami E. coli (14, 17, 18). Wiele czynników ma wpływ na transfer immunoglobulin siarowych. Jednak najważniejszą rolę odgrywają czas, w jakim zostanie podana siara po urodzeniu, oraz ilość podanych immunoglobulin. Właściwe odpojenie siarą powinno nastąpić jak najszybciej po urodzeniu (do 6 godzin), ponieważ z upływem czasu gwałtownie spada zdolność wchłaniania przeciwciał (12, 24). Po upływie 24-36 godzin od urodzenia transfer immunoglobulin całkowicie zanika. Do czynników, które są przyczyną zbyt późnego podania pierwszej siary, należą: obniżona żywotność cieląt, utrudniony dostęp do wymienia, jednak najważniejszą rolę odgrywa obsługa, której zadaniem jest opieka nad nowo narodzonymi cielętami. Sporadyczne przypadki tej choroby mogą być spowodowane całkowitym brakiem lub upośledzeniem transportu immunoglobulin siarowych z jelit.

Na ilość immunoglobulin, które otrzymało cielę, wpływa ich koncentracja w siarze. Jest ona najwyższa w pierwszym doju i zależy przede wszystkim od rasy oraz mleczności krów. Kontrola stężenia przeciwciał w siarze jest ważna u krów mlecznych. Niektóre rasy mleczne, np. holszyńsko-fryzyjska, mogą produkować siarę o różnej zawartości immunoglobulin w zależności od osobnika. Ponadto krowy ras wysoko mlecznych charakteryzują się niższą zawartością przeciwciał w siarze w porównaniu do ras o niskiej produkcyjności mleka. W takim przypadku, pomimo podania prawidłowej ilości siary w odpowiednim czasie, cielę nie osiągnie odpowiedniego statusu immunologicznego. U krów ras mięsnych zwykle problem niskiego stężenia immunoglobulin w siarze nie występuje.

Zapewnienie odpowiedniego statusu immunologicznego powinno się opierać na prawidłowym odpajaniu cieląt, kontrolowaniu jakości siary i wykorzystywaniu tylko tej o odpowiednio wysokiej koncentracji przeciwciał. W dużych obiektach hodowli bydła polecane jest tworzenie banków siary. Siara w nich gromadzona może być wykorzystywana do odpajania cieląt pochodzących od krów, które jej nie produkują lub jest ona niskiej jakości. Możliwe jest również stosowanie komercyjnych preparatów siarozastępczych. Szczepienie krów przed wycieleniem nie daje zadowalających efektów. Istotną rolę w rozprzestrzenianiu się szczepów E. coli odpowiedzialnych za posocznicę cieląt odgrywa również system odchowu, który sprzyja transmisji patogennych E. coli od starszych zwierząt do nowo narodzonych cieląt (12, 14, 17, 18).

Piśmiennictwo dostępne u Autorów.

lek. wet. Michał Bednarski
lek. wet. Małgorzata Bednarska*
Katedra Epizootiologii i Administracji Weterynaryjnej
z Kliniką Wydział Medycyny Weterynaryjnej
Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu
*Katedra Higieny Zwierząt i Ichtiologii
Wydział Biologii i Hodowli Zwierząt
Uniwersytet PrzyrodniczY we Wrocławiu